Herbruikbare verzendzak: 80 procent kwam terug in Belgische pilot
Winkels als retourpunt bieden volgens de partners de beste kans om op te schalen.

Fost Plus, de organisatie die in België de inzameling en recycling van huishoudelijke verpakkingen regelt, meldde op 2 november de resultaten van de EVERPAX-pilot. Acht partners testten van februari tot augustus 2026 een herbruikbare verzendzak met waarborg: het systeem werkte in de praktijk, maar is nog niet rendabel.
In de EVERPAX-pilot testten acht partners één product: een herbruikbare verzendzak, de Bring Me Bag. Wie online bestelde bij de retailers Torfs of Juttu, koos bij het afrekenen tussen een eenmalige verzendverpakking en deze zak. Voor de zak betaalde de klant 3,95 euro waarborg, die hij terugkreeg zodra de lege zak was ingeleverd, net als bij statiegeld. Inleveren kon in een rode brievenbus van bpost (het Belgische postbedrijf), bij een postkantoor of in een winkel van Torfs of Juttu. Een QR-code op elke zak regelde de terugbetaling.
In zes maanden registreerden de partners 1.271 volledige rondes: een zak ging op pad, kwam terug en de waarborg werd uitbetaald. Vier van de vijf zakken kwamen terug, de helft ervan binnen 12 dagen. Slechts 0,5 procent van de zakken moest tussen twee rondes worden gereinigd of hersteld. Veertig procent van de zakken kwam via een winkel terug. Alle deelnemende winkels waren retourpunt, naast ongeveer 10.000 brievenbussen en 650 postkantoren van bpost. De partners zien in winkels de beste kans om het systeem te vergroten.
Klanten moeten de keuze wel zien
Hoe vaak klanten de zak kozen, hing sterk af van de zichtbaarheid. Toen Juttu de herbruikbare optie in een pop-up toonde, koos ongeveer 10 procent van de klanten ervoor. Zonder pop-up daalde dat aandeel sterk, ook al bleef de optie beschikbaar. Eerste onderzoeksresultaten wijzen erop dat 28 procent van de klanten de optie niet had gezien. De meeste klanten vonden de waarborg redelijk. De Universiteit Antwerpen onderzocht de reacties van klanten en rondt de analyse dit najaar af.
Technisch gelukt, financieel nog niet
Volgens de partners werkt hergebruik in de praktijk, maar het is nog niet rendabel. Een zak moet vaak genoeg terugkomen om de aanschaf terug te verdienen, maar de kosten per zak waren daarvoor te hoog. Een bedrag per zak noemt Fost Plus niet. De partners werkten een scenario uit om de kosten per ronde te verlagen. Het voorziet in automatisering, want de pilot was grotendeels handwerk, en in een digitale identificatiecode waarmee een zak bij de ene retailer kan vertrekken en bij een andere kan terugkomen. Of dat scenario haalbaar is, moet op grotere schaal nog blijken. Ook is nog niet duidelijk hoe kosten en opbrengsten over de keten worden verdeeld, zodat elke partij er een werkbaar saldo aan overhoudt.
Fost Plus werkte zelf aan de pilot mee en toetste de zak aan de nieuwe Europese verpakkingsverordening PPWR. De zak voldoet nog niet volledig aan de eisen die de verordening op termijn stelt. Fost Plus bracht in kaart hoe de zak er wel aan kan voldoen. Het wijst er ook op dat hergebruik niet altijd beter is voor het milieu: dat hangt af van het product en de toepassing.
De partners bekijken nu een volgende fase met extra retailers. Webshops die overwegen om herbruikbare verpakkingen of verzendzakken te gebruiken, kunnen uit de resultaten drie aandachtspunten halen: hoe zichtbaar de keuze is, wat een zak per ronde kost en hoeveel plekken er zijn om de zak in te leveren.
Bronnen
- Herbruikbare verzendzak: resultaten EVERPAX-pilot, 2 november 2026
Lees verder
Gerelateerde berichten

Recyclingfabriek in Lommel kan 40.000 ton plastic per jaar verwerken
Morssinkhof-Rymoplast, een Europese kunststofrecyclinggroep, opende op 30 oktober in Lommel een fabriek van 30 miljoen euro voor plastic verpakkingen uit de Belgische PMD-zak (de inzamelzak voor plastic, metaal en drankkartons). Daarmee is het plan van de Belgische organisatie Fost Plus voor zes nieuwe recyclingfabrieken afgerond, maar het gerecyclede plastic vindt nog niet genoeg afnemers.

België staat tweede in de EU bij recycling van plastic verpakkingen
Fost Plus, de Belgische organisatie voor de recycling van huishoudelijke verpakkingen, meldt op 27 oktober dat België volgens Eurostat in 2024 58,2 procent van het plastic verpakkingsafval recyclede. Dat cijfer telt ook de verpakkingen van bedrijven mee. Het zegt dus meer over België als geheel dan over hoe goed huishoudens hun afval scheiden.

Coca-Cola, Nestlé en Danone passen recyclingclaims op flessen aan
De Europese Commissie maakte de toezeggingen op 22 oktober bekend. Ze volgen op een klacht van de Europese consumentenorganisatie BEUC uit november 2023 over de claims van de drie bottelaars.