Bijlage V bij de PPWR noemt zes categorieën verpakking die op 1 januari 2030 niet meer op de EU-markt mogen. Geen prestatie-eis, geen percentage — een verbod.
Twee dingen vooraf, want ze bepalen hoe hard het verbod voor jou uitpakt.
De Commissie publiceert uiterlijk 12 februari 2027 een richtsnoer met voorbeelden. Tot dan is de precieze reikwijdte van elke categorie een kwestie van interpretatie. Wie nu een herontwerp start, doet dat op basis van de verordeningstekst en gezond verstand.
Lidstaten mogen vrijstellen op grond van hygiëne, voedselveiligheid of milieu. Wat in Nederland verboden is, kan in Spanje toegestaan zijn. Voor wie in meerdere landen verkoopt, is de strengste lidstaat de norm.
En één scope-regel die vaak wordt gemist: composietverpakking met 5% of minder kunststof naar gewicht valt buiten de categorieën 1 tot en met 4. Ze blijft wel onder alle overige PPWR-eisen vallen.
1. Krimpfolie om multipacks
Verboden: eenmalige kunststof groeperingsverpakking om meerdere verkoopeenheden bij elkaar te houden op het verkooppunt. Denk aan de krimpfolie om een sixpack blikjes of een tray potjes.
Uitzondering: wanneer de folie noodzakelijk is voor handling of logistiek — dus niet voor de presentatie in het schap.
Alternatief: kartonnen clip, papieren wikkel, of de multipack als zodanig loslaten.
2. Wegwerpplastic om verse groente en fruit onder 1,5 kg
Verboden: eenmalige kunststofverpakking voor verse, onbewerkte groente en fruit onder de 1,5 kilo. De plastic zak paprika’s, de gesealde tray tomaten, het folietje om de komkommer.
Uitzondering: wanneer aantoonbaar nodig om voedselverspilling, beschadiging of microbiologische achteruitgang te voorkomen. Dat is een reële uitzondering — een komkommer zonder folie verliest sneller vocht — maar je moet het aantonen, niet beweren. Lidstaten mogen aanvullende uitzonderingen geven.
De grens van 1,5 kg is scherp. Verpakkingen daarboven vallen erbuiten.
3. Wegwerpservies voor consumptie ter plaatse
Verboden: eenmalige kunststofbekers, borden, trays en bakjes voor eten en drinken dat ter plaatse wordt geconsumeerd, in de horeca.
Dit verbod komt niet uit de lucht vallen. Al vanaf 12 augustus 2026 moeten horecazaken dranken voor consumptie ter plaatse aanbieden in herbruikbare of navulbare verpakking. Het verbod van 2030 sluit die route definitief af, ook voor eten.
Zie PPWR voor de horeca.
Twijfel je of dit voor jouw verpakking geldt? De PPWR-Check loopt in acht vragen je rol, markt en materiaal langs en laat per pijler zien wat er voor jóu geldt. Doe de PPWR-Check →
4. Sachets voor sauzen, suiker en koffiemelk
Verboden: eenmalige kunststof eenpersoonsverpakking voor kruiden, sauzen, suiker, jam, koffiemelk en soortgelijke condimenten in de horeca.
Het alternatief staat er al: dispensers, pompflessen, grootverpakking. Voor cateraars en hotelontbijten is dit de zichtbaarste verandering van alle zes.
5. Miniatuurverpakking voor cosmetica in hotels
Verboden: eenmalige miniatuurverpakking voor cosmetica en toiletartikelen, verstrekt bij een individuele boeking in de accommodatiesector.
Let op één ding dat bijna overal wordt gemist: dit verbod is materiaalneutraal. Het geldt niet alleen voor kunststof. Een kartonnen zeepdoosje of een in papier gewikkeld zeepje valt er net zo goed onder.
De verordening spreekt van miniatuurverpakking zonder in de kernbepaling een harde volumegrens te noemen. In de praktijk worden shampoo- en douchegelflesjes tot ongeveer 50 ml en zeepjes tot ongeveer 100 gram als richtsnoer gehanteerd, maar die grenzen komen uit secundaire bronnen en niet uit de verordeningstekst zelf. Het richtsnoer dat de Commissie uiterlijk 12 februari 2027 publiceert, moet hier uitsluitsel geven.
Wacht daar niet op. Zit je in de accommodatiesector, dan is de richting onmiskenbaar: navulbare dispensers of verstrekking op aanvraag.
6. Zeer lichte plastic draagtassen
Verboden: kunststof draagtassen dunner dan 15 micron.
Uitzondering: wanneer nodig voor hygiëne, of als primaire verpakking voor losse levensmiddelen om voedselverspilling te beperken. Het zakje voor losse groente bij de weegschaal blijft dus waarschijnlijk toegestaan; het gratis kassazakje niet.
Lidstaten mogen voorschrijven dat de vervanger composteerbaar is.
Wat dit betekent voor je planning
Vier jaar klinkt lang. Voor een verpakking die je zelf ontwerpt en laat drukken, is het dat ook. Voor een verpakking die onderdeel is van een gevalideerde vullijn, is het krap.
De volgorde die werkt:
- Inventariseer welke van je SKU’s onder een van de zes categorieën vallen. Wees streng: bij twijfel wél op de lijst.
- Bepaal per SKU of je een beroep kunt doen op een uitzondering, en of je dat kunt onderbouwen. “Nodig om voedselverspilling te voorkomen” vraagt om houdbaarheidsdata, niet om een mening.
- Wacht het richtsnoer van februari 2027 af voor de grensgevallen — maar begin nu met de evidente gevallen. Een sixpack in krimpfolie is een evident geval.
- Reken door wat het alternatief kost, inclusief lijnaanpassing en snelheidsverlies. Dat is meestal de echte kost, niet het materiaal.
Wie in 2029 begint, concurreert met iedereen die in 2029 begint, om dezelfde ombouwcapaciteit bij dezelfde machinebouwers.