Lever je verpakkingen of verpakte producten rechtstreeks aan eindgebruikers in een ander EU-land? Dan moet je daar een gemachtigde vertegenwoordiger aanwijzen. Dat staat in artikel 45, lid 3, van de PPWR, de Europese verpakkingsverordening, en het geldt sinds 12 augustus 2026.
Voluit heet hij “gemachtigd vertegenwoordiger voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid”. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) betekent dat je als producent meebetaalt aan de inzameling en recycling van je verpakking, in elk land waar je die voor het eerst aanbiedt. De vertegenwoordiger komt die plichten in dat land voor jou na. Hij is niet nodig bij elke verkoop over de grens, alleen bij levering rechtstreeks aan de eindgebruiker. De andere data uit de PPWR staan in de tijdlijn.
Wie moet een vertegenwoordiger aanwijzen
De plicht geldt voor de producent uit artikel 3, lid 1, punt 15, onder c en d: een fabrikant, importeur of distributeur die verpakkingen of verpakte producten voor het eerst op het grondgebied van een andere lidstaat rechtstreeks aan eindgebruikers aanbiedt. Zo’n producent wijst met een schriftelijk mandaat een vertegenwoordiger aan in elk land waar hij dat doet, behalve in het land waar hij zelf gevestigd is. Welke rol je per verpakking hebt, lees je op rollen onder de PPWR.
Een eindgebruiker is meer dan een consument. Volgens artikel 3, lid 1, punt 23, is het elke persoon of elk bedrijf in de EU aan wie een product wordt aangeboden “als consument of als professionele eindgebruiker”, en die het niet verder op de markt aanbiedt in de vorm waarin het is aangeleverd. Een bedrijf dat een product zelf gebruikt, is dus ook eindgebruiker.
| Situatie | Vertegenwoordiger nodig? |
|---|---|
| Je Nederlandse webshop stuurt bestellingen rechtstreeks naar consumenten in Duitsland. | Ja, in Duitsland. |
| Je levert verpakte schoonmaak- of smeermiddelen rechtstreeks aan een Belgische fabriek die ze zelf gebruikt. | Ja, in België. De fabriek is een zakelijke eindgebruiker. |
| Je levert aan een Duitse groothandel die de producten doorverkoopt. | Nee. De groothandel is in Duitsland de producent. |
De Duitse groothandel is het eerste bedrijf dat de producten in Duitsland aanbiedt, en daarmee daar de producent (zo staat het ook in overweging 122 van de PPWR). Staat je merk op de verpakking, dan ben je in de regel wel de fabrikant, met de plichten die daarbij horen, zoals de conformiteitsverklaring. Voor bedrijven van buiten de EU mag elk land zelf bepalen of ze een vertegenwoordiger moeten aanwijzen (artikel 45, lid 3, tweede zin). Verkoop je via een webshop of marktplaats, lees dan ook PPWR voor e-commerce.
Twijfel je of dit voor jouw verpakking geldt? De PPWR-Check loopt in acht vragen je rol, markt en materiaal langs en laat per pijler zien wat er voor jóu geldt. Doe de PPWR-Check →
Wat de vertegenwoordiger doet
De vertegenwoordiger is een persoon of bedrijf dat gevestigd is in het land waar jij levert. Hij komt daar voor jou de verplichtingen na uit hoofdstuk VIII van de PPWR, over het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval (artikel 3, lid 1, punt 20). Denk aan de registratie in het producentenregister, de jaarlijkse opgave van je hoeveelheden en de bijdragen voor inzameling en recycling (artikelen 44 en 45). Welke taken hij precies overneemt, regelt elk land deels zelf: lidstaten mogen bijvoorbeeld bepalen dat hij ook je registratie doet (artikel 44, lid 3). Zie ook EPR-registratie.
Verwar hem niet met de gemachtigde vertegenwoordiger van de fabrikant (artikel 17). Die wijs je vrijwillig aan en hij hoort bij de productregels: hij bewaart bijvoorbeeld de conformiteitsverklaring en het technisch dossier voor de markttoezichthouder.
In Duitsland: de Bevollmächtigter
Duitsland heeft de plicht uitgewerkt in § 5 van het VerpackDG, de Duitse uitvoeringswet bij de PPWR (zie het VerpackDG). Daar heet de vertegenwoordiger Bevollmächtigter für die erweiterte Herstellerverantwortung, kort Bevollmächtigter. Heb je geen vestiging in Duitsland, dan geldt:
- Je wijst hem aan vóór je eerste levering in Duitsland en draagt hem je verplichtingen op uit hoofdstuk VIII van de PPWR en uit het VerpackDG (§ 5, lid 2).
- Behalve de registratie. Je registratie in LUCID, het register van de Zentrale Stelle Verpackungsregister (ZSVR), blijft je eigen taak. Daarin noem je je Bevollmächtigter, met de schriftelijke opdracht (§ 5, leden 2 en 5, en § 6, lid 2).
- Hij zorgt bijvoorbeeld voor de deelname aan een duaal systeem, dat de inzameling bij huishoudens organiseert (§ 7), en voor de meldingen van je hoeveelheden (§ 9). Dat doet hij op eigen naam (§ 5, lid 3).
- Je mag maar één Bevollmächtigter hebben, met een schriftelijke opdracht in het Duits (§ 5, lid 4). Stopt de opdracht, dan meld je dat zonder uitstel aan de ZSVR (§ 5, lid 6).
Hoe Nederland en Duitsland het nu doen
Nederland laat rechtstreeks aanmelden toe. Volgens Verpact, de Nederlandse organisatie voor producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen, wordt in de EU nog over de plicht gesproken. Zolang die discussie officieel loopt, accepteert Verpact dat bedrijven uit andere EU-landen die op afstand aan Nederlandse eindgebruikers verkopen, zich rechtstreeks bij Verpact aanmelden. Ook bedrijven van buiten de EU kunnen dat. Nederland maakt volgens Verpact geen gebruik van de mogelijkheid om van hen een vertegenwoordiger te eisen.
Duitsland eist een Bevollmächtigter (§ 5 VerpackDG), zoals hierboven beschreven. Wat er verder verschilt, staat op Nederland en Duitsland.
Wat er in Brussel speelt
De Europese Commissie wil de plicht tijdelijk opschorten. Het Europees Parlement en de Raad van de EU, waarin de lidstaten zitten, hebben elk een eigen versie:
| Datum | Wie | Wat |
|---|---|---|
| 10 december 2025 | Europese Commissie, voorstel COM(2025) 982 | Artikel 45, lid 3, opschorten tot 1 januari 2035, voor alle producenten die in de EU zijn gevestigd. Van bedrijven van buiten de EU mogen lidstaten een vertegenwoordiger blijven eisen, of ze zorgen op een andere manier voor traceerbaarheid en handhaving. |
| 20 oktober 2026 | Europees Parlement, amendementen | Opschorting alleen voor in de EU gevestigde micro- en kleine ondernemingen, tot 1 januari 2035 of tot een Europese wet met een algemeen kader voor producentenverantwoordelijkheid (de Circular Economy Act) gaat gelden, als dat eerder is. Registratie, rapportage en bijdragen blijven gelden. Geen opschorting voor wie zijn bedrijf opsplitst om eronder te vallen. |
| 21 oktober 2026 | Raad, onderhandelingsmandaat (vastgesteld door het Coreper, het comité van permanente vertegenwoordigers van de lidstaten) | Opschorting voor een in de EU gevestigde producent in elk ander land waar hij minder dan 1 ton verpakking per kalenderjaar aanbiedt, tot 1 januari 2032. Komt zo’n producent zijn verplichtingen niet na, dan kan de bevoegde autoriteit hem alsnog een vertegenwoordiger laten aanwijzen. De Commissie bekijkt uiterlijk 31 december 2030 of de duur moet veranderen. |
Dit is nog geen wet. Parlement en Raad onderhandelen nu over één tekst (de triloog); het Parlement heeft het dossier daarvoor teruggestuurd naar zijn commissie. Tot er een wijziging is én die geldt, blijft artikel 45, lid 3, gewoon van kracht. Volgens het voorstel gaat een wijziging in op de twintigste dag na publicatie in het Publicatieblad van de EU. Wat micro- en kleine ondernemingen zijn, lees je op PPWR en het mkb.
Zolang het voorstel loopt, heeft de Commissie de lidstaten gevraagd deze plicht op een constructieve en pragmatische manier te handhaven en geen sancties op te leggen. Dat is een oproep, geen wet: de plicht zelf blijft bestaan, en Duitsland heeft hem in § 5 VerpackDG opgenomen. Het Nederlandse kabinet heeft de Tweede Kamer laten weten dat het zich inzet voor een tijdelijke opschorting voor producenten uit de EU die maar een zeer kleine hoeveelheid verpakking in een ander land op de markt brengen.
Wat je nu doet
- Zet per land op een rij aan wie je levert. Rechtstreeks aan eindgebruikers, dus consumenten of bedrijven die het product zelf gebruiken? Of aan een afnemer die doorverkoopt? Alleen het eerste telt voor deze plicht.
- Lever je zonder vestiging in Duitsland rechtstreeks aan eindgebruikers daar? Wijs dan een Bevollmächtigter aan, met een schriftelijke opdracht in het Duits, en noem hem in je eigen LUCID-registratie.
- Andere landen: vraag bij het register of de producentenorganisatie na of ze een vertegenwoordiger eisen of rechtstreeks aanmelden toestaan.
- Reken niet op de opschorting. Die is nog geen wet. En alle drie de versies schorten alleen de plicht tot een vertegenwoordiger op: je registratie en je bijdragen in dat land blijven. Verandert er iets, bijvoorbeeld je vertegenwoordiger, meld het dan zonder uitstel aan het register (artikel 44, lid 12).