Onder de PPWR-wetgeving wordt je rol niet op organisatieniveau bepaald, maar per verpakking. Eén bedrijf kan tegelijk fabrikant zijn van de ene verpakking, importeur van de tweede en distributeur van de derde. Wie zijn rol op bedrijfsniveau probeert vast te stellen, komt er niet uit.
Je rol bepaalt welke verplichtingen je hebt. Dus dit is stap één, en alles daarna hangt ervan af.
De vijf rollen
Fabrikant. Ontwerpt de verpakking, of laat haar ontwerpen of maken, en brengt haar op de markt onder eigen naam of merk. Je bent fabrikant zodra je logo of merknaam op de verpakking staat — ook als een ander de doos drukt. Zwaarste pakket: conformiteitsbeoordeling, technisch dossier, conformiteitsverklaring, naam en identificatienummer op de verpakking.
Importeur. Brengt verpakking uit een derde land op de EU-markt. Verifieert de conformiteitsverklaring en het technisch dossier van de buitenlandse fabrikant, zet eigen naam, adres en contactgegevens op de verpakking, bewaart een kopie van de verklaring vijf jaar, en reageert binnen tien dagen op een verzoek van de markttoezichthouder.
Distributeur. Levert door zonder de verpakking onder eigen naam te brengen. Controleert of fabrikant en importeur hun label- en identificatieverplichtingen zijn nagekomen en of de verpakking aan de artikelen 5 tot en met 12 voldoet. Bij non-conformiteit: uit de handel nemen en melden.
Fulfilment-dienstverlener. Mag alleen diensten verlenen als de fabrikant of importeur aantoonbaar aan zijn verplichtingen voldoet. Verzorg je minstens twee van de diensten opslag, uitpakken, herverpakken, adressering of verzending, dan kun je in bepaalde gevallen zélf als producent worden aangewezen — namelijk wanneer er nog geen andere partij als producent is aangewezen. Dat speelt bij e-commercepartijen van buiten de EU die rechtstreeks aan Europese klanten leveren zonder importeur in de EU.
Producent. De overkoepelende rol. Wie een verpakking of verpakt product voor het eerst in een lidstaat op de markt brengt. Dit is de rol die de EPR-verplichting draagt: registratie, aangifte, afdracht.
Fabrikant en producent zijn niet hetzelfde
Dit is het onderscheid waar de meeste fouten zitten.
Fabrikant is er één in de hele EU. Het is de partij achter het merk.
Producent is er één per lidstaat. Het is de partij die de verpakking daar als eerste op de markt brengt.
Een voorbeeld. Een Nederlands bedrijf laat zijn verpakking maken bij een Duitse converter, onder eigen merk.
- Het Nederlandse bedrijf is fabrikant. De Duitse converter is slechts leverancier.
- Zet het bedrijf het product in Nederland af, dan is het daar producent en registreert het bij Verpact.
- Zet het bedrijf het product óók in Duitsland af, dan is het daar óók producent — met een LUCID-registratie en een Duitse Bevollmächtigter. Zie Nederland versus Duitsland.
Je kunt distributeur zijn en tegelijk producent. Je kunt fabrikant zijn en tegelijk producent. De rollen sluiten elkaar niet uit.
Wanneer ben jíj de fabrikant, ook al maak je niets?
Dit is de vraag waar in de praktijk het meeste misgaat, en de Europese Commissie heeft er in augustus 2026 vier verduidelijkingen over gepubliceerd. De kern: het gaat niet om wie de verpakking fysiek maakt, maar om wie de kenmerken ervan bepaalt.
- Staat er een merknaam of handelsnaam op? Dan is de eigenaar daarvan de fabrikant — ook als een ander bedrijf de verpakking produceert of vult. Uitzondering: is die merkeigenaar een micro-onderneming en zit de leverancier in dezelfde lidstaat, dan is de leverancier fabrikant.
- Bestel je maatwerk zonder merknaam? Dan ben jíj als opdrachtgever de fabrikant. Bij verpakking zonder naam of merk is het beslissende criterium wie de bestelling plaatst en de ontwerpspecificaties bepaalt — bij maatwerk voor jouw product ben jij dat per definitie.
- Koop je standaard, ongemerkte verpakking van de plank? Dan is de partij die de verpakking fysiek maakt normaal gesproken de fabrikant. Plak je er alleen een verzendsticker op, dan geldt dat níét als merken — daarmee word je geen fabrikant.
- Staat de naam van het ene en het merk van het andere bedrijf erop? Dan telt wie de ontwerp- en specificatiebeslissingen neemt. Een licentiegever wiens merk weliswaar op de verpakking staat maar die de kenmerken niet bepaalt, is geen fabrikant.
Voor transportverpakking geldt dezelfde logica. De fabrikant wordt bepaald op het moment dat de lege verpakking haar eindvorm heeft: een kartonnen doos is af, ook als die nog gevouwen moet worden, en rekwikkelfolie op rol is af, ook als die later op maat wordt gesneden. Dat betekent dat er in één zending verpakking van meerdere fabrikanten kan zitten — doos, tape, folie, pallet — die elk hun eigen technische documentatie en conformiteitsverklaring nodig hebben.
Twijfel je of dit voor jouw verpakking geldt? De PPWR-Check loopt in acht vragen je rol, markt en materiaal langs en laat per pijler zien wat er voor jóu geldt. Doe de PPWR-Check →
Wat er verandert op 12 augustus 2026
De producentdefinitie schuift. Drie gevolgen die vaak worden gemist:
- Aangifte bij import verschuift. De stroom “ontdoen bij import” wordt niet langer aangegeven door het Nederlandse bedrijf dat de goederen uitpakt, maar door de buitenlandse verzender of de logistiek dienstverlener.
- Contract packing is niet langer vrijgesteld. Een logistiek dienstverlener die verpakking uitpakt en afdankt, moet die verpakking aangeven — ook als hij geen eigenaar van de goederen is.
- Producenten van verzend-, e-commerce-, service- en primaire productieverpakking zijn vanaf 12 augustus 2026 de fabrikant van die verpakking, en bij verkoop in Nederland daarmee ook de producent.
Verkoop je via Bol.com of Amazon?
Dan ben jij, als merkeigenaar met eigen productverpakking, de producent. Alle PPWR-verplichtingen liggen bij jou: stoffennormen, traceerbaarheid, conformiteitsverklaring, registratie bij Verpact. De marketplace neemt dat niet over.
Bij fulfilment door de marketplace ontstaat wel een grijs gebied rond de verzenddoos: die is niet van jou. Je blijft verantwoordelijk voor de verpakking om je product zelf. Zie PPWR voor e-commerce.