Wie verpakking in Duitsland op de markt brengt, heeft sinds 12 augustus 2026 met twee wetten te maken: de PPWR, de Europese verpakkingsverordening, en het Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz (VerpackDG), de Duitse wet die de uitvoering regelt. Het oude Verpackungsgesetz (VerpackG) uit 2017 is aan het einde van 11 augustus 2026 vervallen.
Het VerpackDG is artikel 1 van de wet van 13 juli 2026 (Bundesgesetzblatt 2026 I nr. 207, van 17 juli 2026). Het geldt voor alle verpakking die onder de PPWR valt (§ 1) en gebruikt de begrippen van de PPWR, aangevuld met eigen begrippen (§ 3). De bekende plichten blijven: registreren in LUCID, het Duitse verpakkingsregister, en meedoen aan een duaal systeem, dat verpakking bij huishoudens inzamelt. Wat verandert, is wie die plichten heeft, en er komen regels bij. Hieronder de punten die voor een Nederlands bedrijf tellen.
Nieuwe termen: Erzeuger en Hersteller
Het VerpackDG volgt de Duitse tekst van de PPWR. De Erzeuger is daarin de fabrikant: wie de verpakking maakt of onder eigen naam of merk laat maken. De Hersteller is de producent: wie de verpakking als eerste in Duitsland aanbiedt en daar de producentenverantwoordelijkheid draagt. Hersteller betekent hier dus niet fabrikant. Zie rollen onder de PPWR.
Lever je aan een Duitse afnemer die doorverkoopt, dan is die afnemer in Duitsland de Hersteller. Lever je rechtstreeks aan eindgebruikers in Duitsland, dus aan consumenten of aan bedrijven die het product zelf gebruiken, dan ben jij daar de Hersteller (artikel 3, lid 1, punt 15, PPWR). Zonder vestiging in Duitsland wijs je dan vóór je eerste levering een Bevollmächtigter aan, met een schriftelijke opdracht in het Duits. Die neemt je plichten over, behalve de registratie: die blijft je eigen taak (§ 5, leden 2 en 4). Zie de gemachtigde vertegenwoordiger.
Registratie in LUCID (§ 6)
Elke Hersteller registreert zich vóór de eerste levering bij de Zentrale Stelle Verpackungsregister (ZSVR), in het register LUCID (§ 6, lid 1). De ZSVR is in Duitsland ook de bevoegde instantie voor het producentenregister van de PPWR (§ 6, lid 6). Je geeft onder meer op (§ 6, lid 2):
- je bedrijfsgegevens met je Europese of nationale belastingnummer, en een persoon die je bedrijf mag vertegenwoordigen;
- de merknamen waaronder je in Duitsland levert;
- welke verpakking je levert, uitgesplitst naar systeemplichtige verpakking, verpakking die je zelf moet terugnemen (§ 39) en wegwerpdrankverpakking met statiegeld;
- als je een Bevollmächtigter nodig hebt: diens gegevens en de schriftelijke opdracht.
Wijzigingen meld je zonder uitstel (§ 6, lid 1). Zonder registratie mag je in Duitsland geen verpakking leveren (§ 13, lid 1). Duitse handelaren mogen je verpakking dan ook niet verkopen, en fulfilmentbedrijven mogen er niet voor werken (§ 13, leden 3 en 4).
Deelname aan een duaal systeem (§ 7)
Voor systeemplichtige verpakking sluit je je vóór de eerste levering aan bij een of meer systemen, met opgave van materiaal, gewicht en je registratienummer (§ 7, lid 1). Zo’n systeem (een duaal systeem) zamelt de verpakking in bij huishoudens en vergelijkbare plekken en zorgt voor de verwerking ervan (§ 3, lid 8).
Systeemplichtig is verkoop- en verzamelverpakking, primaireproductieverpakking en verzendverpakking (transportverpakking) die na gebruik vooral bij particuliere huishoudens of vergelijkbare plekken als afval vrijkomt, plus alle serviceverpakking (§ 3, lid 6). Vergelijkbare plekken zijn onder meer restaurants, kantines, hotels, ziekenhuizen, kazernes en onderwijsinstellingen (§ 3, lid 7). Verzenddozen die bij consumenten aankomen, horen er dus ook bij; zie PPWR voor e-commerce. Herbruikbare verpakking in een hergebruiksysteem en wegwerpdrankverpakking met statiegeld vallen er niet onder (§ 11).
De hoeveelheden meld je ook aan de ZSVR (§ 9). Leverde je in het vorige kalenderjaar minder dan 10 ton systeemplichtige verpakking, dan volstaat één melding per jaar, uiterlijk 1 juni (§ 9, lid 2). Boven de drempels van § 10, lid 4, dien je bovendien elk jaar uiterlijk 15 mei een volledigheidsverklaring (Vollständigkeitserklärung) in.
Twijfel je of dit voor jouw verpakking geldt? De PPWR-Check loopt in acht vragen je rol, markt en materiaal langs en laat per pijler zien wat er voor jóu geldt. Doe de PPWR-Check →
Verpakking zonder systeemplicht: terugnemen en toelating
Verpakking die niet vooral bij huishoudens of vergelijkbare plekken als afval vrijkomt, zoals transportverpakking die in fabrieken en magazijnen achterblijft, neem je na gebruik gratis terug op de plek van aflevering of vlak daarbij, en je zorgt voor hergebruik of recycling (§ 39, leden 1 en 3). Met zakelijke afnemers mag je andere afspraken maken over de plek en de kosten. Wat je hebt geleverd, teruggenomen en verwerkt, leg je elk jaar uiterlijk 15 mei vast (§ 39, lid 3).
Nieuw is de toelating (Zulassung) door de ZSVR voor wie zulke verpakking levert (§ 19, lid 1). Tot en met 31 december 2027 mag je nog zonder toelating leveren (§ 68, lid 9); vanaf 1 januari 2028 zul je er dus een nodig hebben. Dat hoeft niet als je je plichten voor al je verpakking hebt overgedragen aan een toegelaten organisatie voor producentenverantwoordelijkheid (§ 19, lid 1, en § 22).
Boetes (§ 66)
| Overtreding | Boete |
|---|---|
| Niet, niet juist of niet op tijd registreren (§ 6, lid 1) | tot € 100.000 |
| Verpakking leveren zonder registratie of systeemdeelname (§ 13) | tot € 100.000 |
| Niet of niet juist deelnemen aan een systeem (§ 7, lid 1) | tot € 200.000 |
| Wijzigingen in je registratie niet of niet op tijd melden (§ 6, lid 1) | tot € 10.000 |
Het hoogste bedrag geldt dus voor het niet deelnemen aan een systeem, niet voor het niet registreren (§ 66, lid 3). Boetes voor overtredingen van de PPWR zelf, zoals verpakking die niet aan de stofeisen voldoet, gaan in Duitsland pas op 12 februari 2027 gelden (§ 66, lid 2, en § 68, lid 17).
Materiaalcodes en herbruikbaar alternatief
Materiaalcodes (§ 4) zijn in Duitsland vrijwillig. Gebruik je ze, dan alleen de nummers en afkortingen uit bijlage 2 van het VerpackDG, zoals PP en 5 voor polypropyleen of PAP en 20 voor golfkarton. Andere codes voor dezelfde materialen zijn niet toegestaan.
Herbruikbaar alternatief (§§ 60 en 61). Verkoop je in Duitsland eten voor directe consumptie in een wegwerpbakje van kunststof, of drinken in een wegwerpbeker, dat je pas bij de verkoop vult, dan bied je hetzelfde ook in een herbruikbare verpakking aan, niet duurder en niet op slechtere voorwaarden (§ 60). Zaken met hooguit vijf medewerkers én hooguit 80 m² verkoopoppervlak mogen in plaats daarvan aanbieden om in de eigen bakjes of bekers van de klant te vullen; bij bezorging tellen opslag en verzendruimte mee (§ 61, lid 1). Dat is een lichtere manier om aan de plicht te voldoen, geen vrijstelling.
Termijnen
| Datum | Wat | Bron |
|---|---|---|
| 12 augustus 2026 | Het VerpackDG geldt, het VerpackG is vervallen. | artikelen 7 en 8 van de wet |
| 12 september 2026 | Wie pas door het VerpackDG registratieplichtig werd, moest zich uiterlijk deze dag registreren. | § 68, lid 2 |
| 12 november 2026 | Wie al onder het VerpackG geregistreerd was, voert de wijzigingen in zijn registratie uiterlijk deze dag door. | § 68, lid 2 |
| 31 december 2026 | Systeemdeelnames van vóór 12 augustus 2026 lopen hooguit tot en met deze dag door. | § 68, lid 1 |
| 12 februari 2027 | Boetes voor overtredingen van de PPWR zelf gaan gelden. | § 68, lid 17 |
| 1 januari 2028 | Toelating nodig voor verpakking zonder systeemplicht. | § 19 en § 68, lid 9 |
Wie al geregistreerd was, blijft geregistreerd (§ 68, lid 2). Ga na wat er door de nieuwe regels verandert: ben je nog Hersteller voor dezelfde verpakking, kloppen de soorten verpakking en je merknamen, en moet je een Bevollmächtigter noemen (§ 6, lid 2)? Oude systeemdeelnames lopen door, tenzij je met je systeem iets anders hebt afgesproken, maar hooguit tot en met 31 december 2026 (§ 68, lid 1). Voor 2027 heb je dus een deelname op grond van § 7 VerpackDG nodig.
Wat nog niet vaststaat
De systemen moeten in hun tarieven nu al goed recyclebare verpakking en het gebruik van recyclaat belonen (§ 26, lid 1). Hoe dat precies moet, en hoe je recyclebaarheid en recyclaat aantoont, gaat het Duitse milieuministerie vastleggen in een aparte regeling, met instemming van de Bundesrat (§ 26a). Die regeling is er nog niet, en er ligt ook nog geen ontwerp. Hoe zwaar recyclebaarheid in je Duitse systeemtarief gaat meewegen, ligt dus nog niet wettelijk vast. Tot de Europese regels voor recyclebaarheid gelden, publiceert de ZSVR elk jaar uiterlijk 1 september een minimumstandaard (Mindeststandard) voor recyclebaarheid (§ 26, lid 3).
Wat je nu doet als je aan Duitsland levert
- Bepaal per stroom of jij in Duitsland de Hersteller bent. Rechtstreeks aan eindgebruikers: ja. Aan een Duitse afnemer die doorverkoopt: nee, dat is die afnemer.
- Werk je LUCID-registratie bij, uiterlijk 12 november 2026. Werd je pas door het VerpackDG registratieplichtig en ben je nog niet geregistreerd, doe het dan nu: daarvoor gold 12 september 2026.
- Regel een Bevollmächtigter als je zonder Duitse vestiging rechtstreeks aan eindgebruikers levert, en noem hem in LUCID.
- Sluit je systeemdeelname voor 2027 af op grond van § 7 VerpackDG.
- Lever je verpakking zonder systeemplicht? Regel de terugname en bereid de toelating voor die je vanaf 1 januari 2028 nodig zult hebben, of sluit je aan bij een toegelaten organisatie.
Hoe dit zich verhoudt tot de regels in Nederland, lees je op Nederland en Duitsland en EPR-registratie. De Europese data staan in de tijdlijn.