Vanaf 1 januari 2030 mag groeperings-, transport- en e-commerceverpakking maximaal 50% lege ruimte bevatten. Het is een van de meest concrete eisen uit de PPWR — en een van de weinige die je met een rekenmachine kunt controleren.
De verrassing zit niet in het percentage. Die zit in wat er als lege ruimte telt.
Wat lege ruimte precies is
De lege ruimte is het verschil tussen het totale volume van de groeperings-, transport- of e-commerceverpakking en het volume van de verkoopverpakking of verpakkingen die erin zitten.
En dan de bepaling die het verhaal kantelt: opvulmateriaal telt als lege ruimte. Papier, luchtkussens, schuimchips, kartonnen inleggers — het vult ruimte, maar het maakt de ruimte niet gevuld in de zin van de verordening.
Wie zijn dozen tot de rand vult met kraftpapier haalt dus geen 0% lege ruimte. Hij haalt precies dezelfde ratio als toen de doos leeg was. De enige oplossing is een kleinere doos.
Voor wie geldt het
De ratio geldt voor:
- groeperingsverpakking — de multipack, de omdoos om meerdere verkoopeenheden
- transportverpakking — de doos, de krat, het pallet
- e-commerceverpakking — de verzenddoos of -zak
Niet voor primaire verpakking. Het potje zelf mag zijn kopruimte houden.
Verkoop je online, dan is dit de PPWR-eis die je bedrijfsvoering het directst raakt. Zie PPWR voor e-commerce.
Twijfel je of dit voor jouw verpakking geldt? De PPWR-Check loopt in acht vragen je rol, markt en materiaal langs en laat per pijler zien wat er voor jóu geldt. Doe de PPWR-Check →
Verwar het niet met de minimalisatieplicht
Dit zijn twee verschillende verplichtingen met twee verschillende datums, en ze worden voortdurend door elkaar gehaald.
Artikel 10 — verpakkingsminimalisatie. Geldt vanaf 12 augustus 2026. De verpakking moet ontworpen zijn op het minimale gewicht en volume dat haar functie toelaat, getoetst aan de prestatiecriteria uit bijlage IV. Misleidende kenmerken — dubbele wanden, valse bodems, opvulling die volume suggereert — zijn verboden. Je onderbouwt dit in het technisch dossier; tot 2030 mag dat op basis van de norm EN 13428.
Artikel 24 — lege-ruimte-ratio. Geldt vanaf 1 januari 2030. Een harde getalsmatige grens van 50%, alleen voor groeperings-, transport- en e-commerceverpakking.
Artikel 10 is een beginsel dat je nu al moet naleven en onderbouwen in je conformiteitsverklaring. Artikel 24 is een getal dat er in 2030 bij komt. Je kunt aan artikel 10 voldoen en in 2030 alsnog op artikel 24 stuklopen.
De methodologie is er nog niet
Hoe je het volume precies meet — buitenmaat of binnenmaat, hoe je omgaat met onregelmatig gevormde producten, hoe je een pallet met gemengde lading berekent — wordt vastgelegd in een uitvoeringshandeling. Die moet er uiterlijk 12 februari 2028 zijn.
Dat betekent twee dingen. Je hebt vanaf dat moment nog bijna twee jaar om je doosassortiment aan te passen. En je kunt tot dan geen definitieve berekening maken. Wat je wél kunt: nu meten hoeveel lucht er gemiddeld in je zendingen zit. Als dat structureel boven de 50% ligt, weet je genoeg — welke meetmethode er ook komt.
De uitzonderingen
Artikel 24, lid 3, noemt gevallen waarin de ratio niet geldt:
- Cadeauverpakking, mits die niet is gekozen om volume te suggereren
- Herbruikbare verpakking binnen een werkend hergebruiksysteem
- Gevallen waarin de functionaliteit de minimalisatie blokkeert: fragiele producten, vloeistoffen, onregelmatig gevormde artikelen
Die laatste categorie is bewust breed geformuleerd en tegelijk smal bedoeld. De exacte formulering van deze uitzonderingen is bovendien lastig te controleren zonder de officiële PDF van de verordening erbij te nemen, en ze zijn nog niet in de praktijk getoetst. Ga er niet van uit dat “ons product is fragiel” volstaat: reken erop dat je moet aantonen dat een kleinere doos het product niet beschermt.
Wat je nu kunt doen
De meeste webshops draaien op drie of vier doosformaten omdat dat de inkoop simpel houdt. Precies dat is het probleem: hoe minder formaten, hoe meer lucht.
- Meet je huidige ratio. Neem je twintig meest verzonden orders, bereken het doosvolume minus het productvolume. Je weet binnen een uur waar je staat.
- Breid je doosassortiment uit in plaats van in te krimpen. Meer formaten betekent minder lucht, en op verzendkosten verdien je dat vaak al terug.
- Overweeg cartonisatiesoftware die per order het optimale doosformaat kiest, of een op-maat-machine die de doos rond het product vouwt.
- Schrap opvulmateriaal als strategie. Het lost het probleem niet op — het verhult het alleen, en straks niet eens meer dat.
- Herzie je primaire verpakking. Een product dat compacter verpakt is, past in een kleinere doos. De winst stapelt.
Wie dit voor 2030 op orde heeft, heeft geen compliancekost gemaakt maar zijn verzendkosten verlaagd. Van alle PPWR-verplichtingen is dit de enige die zichzelf terugverdient.